Çfarë të bëni kur fëmija qan dhe nuk qetësohet?

E qara është një nga mënyrat kryesore me të cilat foshnjat dhe fëmijët shumë të vegjël komunikojnë.

Para se të mund të thonë:

“Jam i uritur.”

“Jam i lodhur.”

“Kam shumë nxehtë.”

“Dua të më mbash.”

ata përdorin të qarën për të treguar se diçka nuk është në rregull ose se kanë nevojë për diçka.

Për prindin, sidomos në muajt e parë, mund të jetë shumë stresuese kur fëmija qan dhe asgjë nuk duket se funksionon.

Mund ta ushqeni.

Mund ta mbani në krah.

Mund ta ndërroni.

Dhe përsëri të vazhdojë të qajë.

Në këto momente, është e dobishme të keni një qasje të qetë dhe sistematike.

Në vend që të provoni dhjetë gjëra njëherësh, kaloni hap pas hapi nëpër nevojat më të zakonshme.

Së pari: e qara nuk do të thotë gjithmonë se po bëni diçka gabim

Foshnjat qajnë.

Kjo është pjesë normale e komunikimit të tyre.

Ndonjëherë arsyeja gjendet shpejt.

Ndonjëherë jo.

Mund të ketë raste kur fëmija është ushqyer, është ndërruar dhe është në një ambient të rehatshëm, por përsëri ka nevojë për kohë që të qetësohet.

Prandaj, mos e shikoni çdo episod të të qarit si dështim të prindit.

Fokusohuni te ajo që mund të kontrolloni.

1. Kontrolloni nëse është i uritur

Uria është një nga arsyet më të zakonshme të të qarit te foshnjat.

Para se të fillojë të qajë, mund të ketë edhe sinjale më të hershme si:

• lëvizje të gojës;

• kërkim me kokë;

• vendosje të duarve në gojë;

• shqetësim.

Nëse ka kaluar kohë nga ushqimi i fundit, konsideroni nëse mund të jetë i uritur.

Për foshnjat shumë të vogla, rutina e ushqimit ndryshon shpesh gjatë rritjes.

Nëse keni paqartësi rreth ushqyerjes, diskutoni me pediatrin.

2. Kontrolloni pelenën

Një pelenë e lagur ose e papastër mund ta bëjë fëmijën të ndihet jo rehat.

Edhe nëse e keni ndërruar relativisht kohët e fundit, kontrollojeni përsëri.

Disa fëmijë janë më të ndjeshëm ndaj lagështisë se të tjerët.

3. A është i lodhur?

Ndonjëherë fëmija qan sepse është tepër i lodhur.

Kjo mund të duket paradoksale.

Mund të mendoni:

“Nëse është kaq i lodhur, pse nuk fle?”

Por kur një fëmijë bëhet shumë i lodhur, mund ta ketë edhe më të vështirë të qetësohet.

Shenja të lodhjes mund të jenë:

• fërkimi i syve;

• kthimi i kokës;

• humbja e interesit për lojën;

• nervozizmi;

• të qara pa një arsye të dukshme.

Në këtë rast, ulni stimulimin.

4. Ulni dritën dhe zhurmën

Fëmijët e vegjël mund të mbingarkohen nga:

• shumë njerëz;

• televizori;

• muzika;

• dritat e forta;

• shumë lodra;

• aktivitetet e vazhdueshme.

Nëse fëmija duket i mbingarkuar, provoni ta çoni në një ambient më të qetë.

Ulni dritat.

Flisni më pak.

Mbajeni afër.

Ndonjëherë fëmija nuk ka nevojë për më shumë stimulim, por për më pak.

5. Kontrolloni temperaturën

Fëmija mund të ndihet jo rehat nëse është shumë i nxehtë ose shumë i ftohtë.

Kontrolloni ambientin dhe veshjen.

Mos u bazoni vetëm te duart ose këmbët, sepse ato mund të ndihen më të freskëta.

Nëse keni shqetësim për temperaturë trupore ose sëmundje, përdorni mënyrën e rekomanduar nga pediatri për matjen e temperaturës.

6. Kontrolloni rrobat

Ndonjëherë arsyeja është shumë e thjeshtë.

Mund të ketë:

• etiketë që irriton;

• rrobë shumë të ngushtë;

• çorape që shtypin;

• diçka të palosur poshtë trupit.

Nëse nuk po gjeni arsye tjetër, kontrolloni shpejt nëse fëmija është fizikisht rehat.

7. Mbajeni afër

Shumë foshnja qetësohen nga kontakti.

Mund ta mbani:

• në krah;

• afër gjoksit;

• duke ecur ngadalë;

• duke u tundur lehtë.

Kontakti me një person të njohur mund të jetë shumë qetësues.

Nuk është e nevojshme të bëni lëvizje të forta.

Gjithmonë mbështetni kokën dhe qafën e foshnjës sipas moshës së saj.

8. Provoni lëvizje të buta

Disa fëmijë qetësohen kur:

• ecni me ta;

• i tundni butë;

• përdorni karrocën;

• ndryshoni pozicionin.

Lëvizjet duhet të jenë gjithmonë të kontrolluara dhe të sigurta.

Mos e tundni kurrë foshnjën me forcë.

9. Flisni me zë të qetë

Zëri juaj mund të jetë një sinjal i njohur.

Nuk ka rëndësi çfarë thoni.

Mund të përsërisni:

“Jam këtu.”

“Gjithçka është në rregull.”

“Tani po të mbaj.”

Ose mund të këndoni ngadalë.

Toni është shpesh më i rëndësishëm sesa vetë fjalët.

10. Provoni një tingull të njëtrajtshëm

Disa foshnja qetësohen nga tinguj të butë dhe të vazhdueshëm.

Për shembull:

• një zhurmë e butë në sfond;

• tingull konstant me volum të ulët.

Nëse përdorni një pajisje me zhurmë të bardhë, ndiqni udhëzimet e sigurisë për volumin dhe distancën nga fëmija.

11. Kontrolloni nëse ka nevojë të gromësijë

Pas ushqimit, disa foshnja mund të kenë ajër të bllokuar dhe të ndihen jo rehat.

Nëse e qara fillon pas ushqimit, mund të provoni ta mbani në pozicion të përshtatshëm për gromësirë sipas udhëzimeve që përdorni zakonisht.

12. Mund të jetë barku?

Gazrat dhe shqetësimet e tretjes mund të shkaktojnë të qara.

Mund të vini re që fëmija:

• mbledh këmbët;

• shtrëngohet;

• bëhet i kuq në fytyrë;

• qan pas ushqimit.

Megjithatë, është e vështirë të përcaktohet shkaku vetëm nga sjellja.

Nëse kjo ndodh shpesh ose ju shqetëson, diskutoni me pediatrin.

13. Dalja e dhëmbëve

Te fëmijët pak më të mëdhenj, dalja e dhëmbëve mund të shoqërohet me parehati.

Mund të ketë:

• më shumë pështymë;

• dëshirë për të kafshuar;

• nervozizëm;

• mishra të ndjeshëm.

Jo çdo e qarë duhet t’i atribuohet dhëmbëve.

Nëse ka temperaturë, gjendje të keqe ose simptoma të tjera, konsultohuni me profesionist shëndetësor.

14. Ndryshoni ambientin

Ndonjëherë një ndryshim i vogël ndihmon.

Mund:

• të dilni për një shëtitje të shkurtër;

• të shkoni pranë dritares;

• të ndryshoni dhomën;

• të dilni në ajër të pastër nëse kushtet janë të përshtatshme.

Ndryshimi i stimulimit mund ta ndërpresë ciklin e të qarit.

15. Mos provoni çdo gjë brenda një minute

Kur jemi të shqetësuar, kemi tendencë të kalojmë shumë shpejt nga një metodë në tjetrën.

E marrim në krah.

Pastaj e vendosim poshtë.

Pastaj japim lodër.

Pastaj ndryshojmë dhomë.

Pastaj këndojmë.

Kjo mund të krijojë edhe më shumë stimulim.

Nëse një metodë është e sigurt dhe fëmija nuk duket në rrezik, jepini pak kohë.

16. Qëndroni sa më të qetë që mundeni

Kjo është më e lehtë të thuhet sesa të bëhet.

Të dëgjosh një foshnjë duke qarë për një kohë të gjatë mund të jetë emocionalisht shumë e vështirë.

Por nëse ju bëheni shumë të tensionuar, situata mund të bëhet edhe më e vështirë.

Flisni ngadalë.

Merrni frymë normalisht.

Bëni një gjë në një kohë.

Nuk keni nevojë ta zgjidhni gjithçka menjëherë.

17. Çfarë të bëni nëse ju duhet një moment pushim?

Nëse fëmija është në një vend të sigurt dhe ju ndiheni shumë të mbingarkuar, mund t’ju duhet një moment për t’u qetësuar.

Kjo është më e sigurt sesa të vazhdoni ta mbani fëmijën kur jeni shumë të zemëruar ose të tensionuar.

Nëse është e mundur, kërkoni ndihmë nga:

• partneri;

• familjari;

• një person i besuar.

Dhe mbani mend: foshnja nuk duhet tundur kurrë me forcë.

18. Kur e qara është më e shpeshtë në mbrëmje

Disa foshnja mund të kenë periudha kur qajnë më shumë gjatë mbrëmjes.

Kjo mund të jetë shumë lodhëse për familjen.

Mund të provoni që pjesa e fundit e ditës të jetë më e qetë:

• më pak vizitorë;

• më pak zhurmë;

• drita më të buta;

• rutinë të thjeshtë;

• kontakt të qetë.

Nëse episodet janë shumë intensive ose keni shqetësim, flisni me pediatrin.

19. Çfarë është koliku?

Fjala “kolik” përdoret shpesh për periudha të zgjatura të të qarit te një foshnjë që ndryshe duket e shëndetshme.

Megjithatë, nuk duhet ta diagnostikoni vetë çdo episod të qarit si kolik.

Nëse foshnja qan shumë shpesh ose për periudha të gjata, pediatri mund të ndihmojë të përjashtohen shkaqe të tjera dhe t’ju japë udhëzime.

20. Mbani shënime nëse e qara përsëritet

Nëse fëmija ka episode të shpeshta, mund të jetë e dobishme të shënoni:

• në çfarë ore fillon;

• sa zgjat;

• kur ka ngrënë;

• kur ka fjetur;

• nëse ka pasur jashtëqitje;

• çfarë e qetëson.

Kjo mund t’ju ndihmojë të identifikoni modele.

Mund të jetë gjithashtu informacion i dobishëm nëse flisni me pediatrin.

Kur duhet të kërkoni ndihmë mjekësore?

Ndonjëherë e qara mund të jetë shenjë që fëmija nuk ndihet mirë.

Kontaktoni profesionistin shëndetësor nëse jeni të shqetësuar, sidomos nëse të qarit i bashkëngjiten simptoma të tjera ose sjellja është shumë ndryshe nga zakonisht.

Kërkoni ndihmë urgjente nëse fëmija ka vështirësi në frymëmarrje, nuk reagon si zakonisht, ka ngjyrë të pazakontë, ka pësuar lëndim serioz ose ka shenja të tjera që ju bëjnë të mendoni se mund të jetë urgjencë.

Te foshnjat shumë të vogla, temperatura mund të kërkojë vlerësim të shpejtë mjekësor. Ndiqni këshillat e pediatrit për moshën dhe temperaturën.

Kur keni dyshim, është më mirë të kontaktoni një profesionist shëndetësor.

Mos përdorni ilaçe pa udhëzim

Mos i jepni foshnjës ilaçe, produkte për gjumë ose preparate të tjera vetëm sepse po qan, pa u këshilluar me profesionistin shëndetësor.

Shkaku i të qarit duhet të kuptohet sa më mirë dhe trajtimi duhet të jetë i përshtatshëm për moshën.

Çfarë mund të bëjë dadoja kur fëmija qan?

Nëse fëmija qëndron me një dado, është shumë e rëndësishme t’i tregoni paraprakisht si zakonisht e qetësoni.

Tregojini:

• rutinën e ushqimit;

• rutinën e gjumit;

• lodrën e preferuar;

• këngën që e qetëson;

• mënyrën si preferon të mbahet;

• alergjitë ose nevojat e veçanta;

• kur duhet t’ju kontaktojë.

Kjo e ndihmon dadon të mos fillojë nga zero kur fëmija mërzitet.

Vendosni rregulla të qarta për kontaktin

Prindi dhe dadoja duhet të bien dakord paraprakisht kur duhet bërë telefonata.

Për shembull:

• nëse fëmija qan për një periudhë të pazakontë;

• nëse ka temperaturë;

• nëse refuzon ushqimin;

• nëse vjell;

• nëse lëndohet;

• nëse dadoja thjesht nuk ndihet e sigurt për situatën.

Është më mirë të kontaktohet prindi një herë më shumë sesa të injorohet një shqetësim i rëndësishëm.

Nëse fëmija qan kur prindi largohet

Kjo është shumë e zakonshme, sidomos kur fëmija fillon ta kuptojë më mirë ndarjen nga prindi.

Mund të ndihmojë:

• një përshëndetje e shkurtër dhe e qartë;

• të mos largoheni fshehurazi;

• i njëjti ritual largimi;

• një person i njohur që e merr në kujdes.

Mos e zgjasni largimin pafundësisht, sepse kjo mund ta bëjë momentin edhe më të vështirë.

Mos e fajësoni menjëherë dadon

Nëse fëmija qan kur qëndron për herë të parë me një dado, kjo nuk do të thotë automatikisht se ka problem me personin.

Mund të jetë thjesht reagim ndaj:

• personit të ri;

• ndarjes nga prindi;

• rutinës së ndryshme.

Vëzhgoni si zhvillohet marrëdhënia me kohë dhe komunikoni me dadon.

Edhe fëmijët më të mëdhenj qajnë për të komunikuar

Afër moshës 1–2 vjeç, fëmija mund të kuptojë shumë, por ende të mos jetë në gjendje t’i shprehë të gjitha me fjalë.

Kjo mund të krijojë frustrim.

Mund të qajë sepse:

• nuk arrin të tregojë çfarë dëshiron;

• i është marrë një lodër;

• nuk mund të bëjë diçka vetë;

• është i lodhur;

• është i uritur.

Në këtë moshë, mund të filloni të emërtoni emocionin:

“Je i mërzitur sepse do lodrën.”

“Po e shoh që je i lodhur.”

Kjo nuk e ndalon domosdoshmërisht të qarën menjëherë, por e ndihmon fëmijën gradualisht t’i lidhë ndjenjat me fjalët.

10 gjëra që mund t’i kontrolloni kur fëmija qan

Nëse ndiheni të humbur, mund të kaloni shpejt nëpër këtë listë:

1. A është i uritur?

2. A duhet ndërruar?

3. A është i lodhur?

4. A ka shumë nxehtë ose ftohtë?

5. A është i mbingarkuar nga zhurma?

6. A ka nevojë për kontakt?

7. A ka nevojë të gromësijë?

8. A duket se ka parehati?

9. A ka nevojë për një ambient më të qetë?

10. A ka shenja që kërkojnë këshillë mjekësore?

Çfarë duhet të mbani mend?

Ju nuk do ta gjeni gjithmonë arsyen menjëherë.

Dhe jo çdo metodë funksionon për çdo fëmijë.

Një foshnjë mund të qetësohet duke ecur.

Një tjetër mund të preferojë qetësi.

Një tjetër mund të ketë nevojë thjesht për kontakt.

Me kalimin e kohës, ju filloni t’i njihni më mirë sinjalet e fëmijës tuaj.

Si mund t’ju ndihmojë NanoCare?

Kur kërkoni një dado për një foshnjë ose fëmijë të vogël, mund ta diskutoni edhe mënyrën se si ajo i menaxhon momentet e vështira.

Mund ta pyesni:

• Çfarë bën kur një foshnjë qan?

• Si e kupton nëse fëmija është i lodhur?

• Kur do ta kontaktonte prindin?

• A ka eksperiencë me foshnja?

• Si reagon në një situatë të papritur?

Përmes NanoCare mund të eksploroni profile të personave që ofrojnë kujdes për fëmijë dhe të diskutoni këto pyetje para se të vendosni për një bashkëpunim.

Përfundim

Kur fëmija qan dhe nuk qetësohet, është normale që prindi të ndihet i shqetësuar.

Filloni me nevojat bazë.

Kontrolloni ushqimin, pelenën, lodhjen, temperaturën dhe ambientin.

Ulni stimulimin.

Mbajeni afër.

Jepini kohë.

Dhe mbi të gjitha, vëzhgoni nëse ka ndonjë shenjë që kërkon këshillë profesionale.

Nuk është e nevojshme ta kuptoni çdo të qarë menjëherë.

Me kalimin e kohës, duke vëzhguar dhe reaguar në mënyrë të qëndrueshme, do të filloni ta kuptoni gjithnjë e më mirë mënyrën se si fëmija juaj komunikon.

Po kërkoni një dado për foshnjën ose fëmijën tuaj të vogël?

Eksploroni profilet në NanoCare dhe diskutoni me kandidaten rreth eksperiencës, rutinës dhe mënyrës së saj të kujdesit për fëmijët e vegjël.