Fëmija nuk dëshiron të hajë: çfarë mund të bëjnë prindërit?

Një nga shqetësimet më të zakonshme të prindërve është kur fëmija nuk dëshiron të hajë.

Një ditë mund të hajë pothuajse gjithçka që i ofrohet.

Ditën tjetër mund të refuzojë edhe ushqimin që zakonisht e pëlqen.

Kjo mund të jetë frustrues për prindin, sidomos kur mendoni:

“A ka ngrënë mjaftueshëm?”

“A po merr gjithçka që i duhet?”

“Pse dje e hëngri, ndërsa sot nuk e prek?”

Tek fëmijët e vegjël, oreksi mund të ndryshojë nga dita në ditë.

Rritja, lodhja, dalja e dhëmbëve, sëmundja, rutina dhe shumë faktorë të tjerë mund të ndikojnë në mënyrën se si fëmija ha.

Qëllimi nuk duhet të jetë ta detyroni fëmijën të përfundojë çdo pjatë.

Më e rëndësishme është të krijoni një marrëdhënie sa më të qetë dhe të qëndrueshme me ushqimin.

1. Mos e ktheni vaktin në betejë

Kur fëmija refuzon ushqimin, është e lehtë që prindi të bëhet i shqetësuar.

Mund të filloni të thoni:

“Edhe një lugë.”

“Haje këtë dhe pastaj mund të luash.”

“Nëse nuk ha, nuk ka…”

Me kalimin e kohës, vakti mund të bëhet stresues si për prindin ashtu edhe për fëmijën.

Nëse fëmija kupton që çdo vakt sjell presion, mund të bëhet edhe më rezistent.

Përpiquni që tavolina të mbetet një ambient i qetë.

2. Respektoni sinjalet e urisë dhe ngopjes

Fëmijët gradualisht mësojnë ta kuptojnë trupin e tyre.

Ata mund të tregojnë se janë të ngopur duke:

• kthyer kokën;

• mbyllur gojën;

• shtyrë ushqimin;

• humbur interesin;

• kërkuar të largohen.

Nëse fëmija tregon qartë se nuk dëshiron më, mos e detyroni.

Prindi mund të vendosë çfarë ushqimi ofrohet dhe kur.

Fëmija gradualisht mëson të vendosë sa prej tij dëshiron të hajë.

3. Mbani një rutinë të vakteve

Një rutinë e përafërt mund të ndihmojë shumë.

Nëse fëmija ha vazhdimisht ushqime të vogla gjatë gjithë ditës, mund të mos ketë shumë uri kur vjen vakti kryesor.

Përpiquni të krijoni një ritëm të qëndrueshëm për:

• mëngjesin;

• ushqimet e ndërmjetme;

• drekën;

• darkën.

Nuk duhet që çdo vakt të jetë në të njëjtën minutë çdo ditë.

Qëllimi është që fëmija të fillojë ta kuptojë ritmin e ditës.

4. Mos prisni të njëjtin oreks çdo ditë

Oreksi i fëmijëve mund të ndryshojë shumë.

Mund të ketë ditë kur hanë më shumë dhe ditë kur hanë më pak.

Në vend që të analizoni vetëm një vakt, mund të shikoni mënyrën e të ushqyerit në një periudhë më të gjerë.

Nëse fëmija përndryshe duket mirë, është aktiv dhe po zhvillohet normalisht, një vakt i vogël nuk duhet domosdoshmërisht të shkaktojë panik.

Nëse keni shqetësime për rritjen ose ushqyerjen, diskutoni me pediatrin.

5. Ofroni sasi të vogla

Një pjatë shumë e mbushur mund të duket e tepërt për një fëmijë të vogël.

Filloni me sasi të vogla.

Nëse dëshiron më shumë, mund t’i shtoni.

Kjo e bën vaktin më të menaxhueshëm dhe zvogëlon edhe hedhjen e ushqimit.

6. Mos hiqni dorë nga një ushqim pas provës së parë

Fëmija mund ta refuzojë një ushqim herën e parë.

Ose të dytën.

Madje mund ta refuzojë disa herë.

Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se nuk do ta pëlqejë kurrë.

Ushqimet e reja mund të duan kohë që të bëhen të njohura.

Mund ta ofroni përsëri një ditë tjetër pa presion.

7. Ofroni ushqimin e ri pranë diçkaje të njohur

Nëse po prezantoni një ushqim të ri, mund ta vendosni pranë një ushqimi që fëmija e njeh.

Për shembull, nëse i pëlqen orizi dhe dëshironi të provojë një perime të re, mund t’i shërbeni bashkë.

Kjo e bën pjatën më të njohur dhe më pak stresuese.

8. Lejojeni ta prekë ushqimin

Për të rriturin, ushqimi është diçka që duhet ngrënë.

Për fëmijën e vogël, ushqimi është gjithashtu diçka që duhet eksploruar.

Ai mund:

• ta prekë;

• ta shtypë;

• ta nuhasë;

• ta marrë me dorë;

• ta vendosë në gojë dhe ta nxjerrë.

Kjo mund të duket si lojë, por është pjesë e njohjes me teksturat dhe shijet.

Sigurisht, aktiviteti duhet të jetë i përshtatshëm për moshën dhe ushqimi duhet të përgatitet në mënyrë të sigurt.

9. Mos prisni që tavolina të mbetet perfekte

Fëmijët e vegjël bëjnë rrëmujë.

Kjo është normale.

Nëse çdo pikë ushqimi që bie në tavolinë krijon tension, vakti mund të bëhet i pakëndshëm.

Mund të vendosni kufij, por pak rrëmujë është pjesë e procesit të mësimit për të ngrënë vetë.

10. Hani së bashku kur është e mundur

Fëmijët mësojnë shumë duke parë të tjerët.

Nëse ju uleni dhe hani së bashku, fëmija mund të shohë:

• si përdorni lugën;

• si provoni ushqime të ndryshme;

• si rrini në tavolinë;

• si zhvillohet një vakt.

Nuk keni nevojë t’i thoni vazhdimisht:

“Shiko, po e ha edhe unë.”

Vetë modeli i përditshëm mund të jetë i dobishëm.

11. Mos përdorni gjithmonë ëmbëlsirat si shpërblim

Nëse fëmijës i thoni:

“Nëse i ha perimet, do të marrësh ëmbëlsirë,”

mesazhi i pavullnetshëm mund të bëhet:

“Perimet janë gjëja e keqe që duhet ta kalosh për të marrë gjënë e mirë.”

Përpiquni që ushqimi të mos përdoret vazhdimisht si shpërblim ose ndëshkim.

12. Jepini disa zgjedhje të thjeshta

Fëmijët e vegjël shpesh duan të ndiejnë se kanë pak kontroll.

Në vend që të pyesni:

“Çfarë dëshiron të hash?”

mund të jepni dy opsione të përshtatshme:

“Do banane apo dardhë?”

“Do kos apo bukë?”

Kështu ju ruani strukturën, por fëmija merr një zgjedhje të vogël.

13. Përfshijeni në përgatitjen e ushqimit

Kur fëmija është mjaftueshëm i madh, mund ta përfshini në aktivitete shumë të thjeshta.

Për shembull:

• të zgjedhë frutin;

• të vendosë diçka në pjatë;

• të përziejë me ndihmë;

• të sjellë lugën.

Edhe pjesëmarrja e vogël mund ta rrisë interesin për ushqimin.

Gjithmonë zgjidhni aktivitete të sigurta dhe të përshtatshme për moshën.

14. Kufizoni shpërqendrimet gjatë vaktit

Nëse fëmija ha gjithmonë vetëm duke parë:

• televizor;

• telefon;

• tablet;

mund të fillojë ta ketë më të vështirë të fokusohet te ushqimi dhe sinjalet e trupit.

Kur është e mundur, përpiquni që vaktet të jenë një kohë më e qetë.

Nuk duhet të jetë heshtje absolute.

Mund të flisni dhe të hani së bashku.

Qëllimi është që ekrani të mos bëhet kusht për çdo kafshatë.

15. Çfarë nëse fëmija kërkon vetëm të njëjtin ushqim?

Kjo është shumë e zakonshme.

Fëmija mund të kalojë një periudhë kur kërkon vetëm:

• makarona;

• bukë;

• banane;

• kos;

• ose një ushqim tjetër të preferuar.

Nuk është e nevojshme ta hiqni menjëherë ushqimin e preferuar.

Mund ta përdorni si ushqim të njohur dhe pranë tij të vazhdoni të ofroni alternativa të tjera.

16. Mos përgatitni pesë vakte të ndryshme

Nëse çdo herë që fëmija refuzon ushqimin ju përgatisni menjëherë diçka krejt tjetër, mund të bëhet e vështirë të krijoni një rutinë të qëndrueshme.

Mund të ofroni në tavolinë të paktën një element që fëmija zakonisht e pranon, së bashku me ushqimin e familjes.

Në këtë mënyrë nuk jeni duke e detyruar të hajë diçka të panjohur, por as nuk po përgatitni një menu krejt tjetër çdo herë.

17. Tekstura mund të ketë rëndësi

Ndonjëherë nuk është shija ajo që fëmija refuzon.

Mund të jetë tekstura.

Një fëmijë mund ta pëlqejë një ushqim:

• të butë;

• të shtypur;

• të prerë në copa;

por jo në një formë tjetër.

Kjo mund të jetë pjesë normale e eksplorimit.

Nëse fëmija refuzon vazhdimisht shumë tekstura ose ka vështirësi me përtypjen dhe gëlltitjen, kërkoni këshillë profesionale.

18. Pamja e ushqimit mund të ndikojë

Fëmijët shpesh reagojnë edhe ndaj pamjes.

Nuk është e nevojshme të krijoni çdo ditë figura të komplikuara nga ushqimi.

Por mund të ndihmojë:

• pjata e pastër;

• sasi të vogla;

• disa ngjyra të ndryshme;

• ushqime të ndara në pjesë.

Qëllimi është që vakti të duket i thjeshtë dhe i afrueshëm.

19. Mos flisni negativisht për ushqimin para fëmijës

Nëse të rriturit thonë vazhdimisht:

“Këtë nuk e ha kurrë.”

“Kjo është e keqe.”

“Perimet nuk më pëlqejnë.”

fëmija mund t’i marrë këto mesazhe.

Nuk keni nevojë të pretendoni se ju pëlqen çdo ushqim.

Por përpiquni të mos krijoni etiketime të forta rreth ushqimit.

20. Dalja e dhëmbëve mund të ndikojë

Kur fëmija ka parehati nga dalja e dhëmbëve, mund të mos ketë të njëjtin interes për ushqim.

Mund të preferojë disa tekstura dhe të refuzojë të tjera.

Nëse refuzimi i ushqimit shoqërohet me simptoma të tjera ose vazhdon, diskutoni me pediatrin.

21. Sëmundja mund ta ulë oreksin

Kur nuk ndihemi mirë, edhe të rriturit mund të humbin oreksin.

E njëjta gjë ndodh me fëmijët.

Nëse fëmija është:

• me temperaturë;

• me hundë të bllokuar;

• me dhimbje;

• i lodhur;

mund të hajë më pak.

Në këto raste, ndiqni udhëzimet e pediatrit dhe kushtojini rëndësi hidratimit sipas moshës dhe situatës.

22. Mos e detyroni të hajë

Forcimi i ushqimit mund ta bëjë përvojën më negative.

Nëse fëmija mbyll gojën, kthen kokën ose refuzon qartë, ndaloni.

Mund ta ofroni ushqimin përsëri një herë tjetër.

Qëllimi afatgjatë është që fëmija ta shohë ushqimin si diçka normale, jo si konflikt.

23. Mos e krahasoni me fëmijët e tjerë

Një fëmijë mund të hajë një pjatë të madhe.

Një tjetër shumë më pak.

Një fëmijë mund të provojë çdo ushqim.

Një tjetër ka nevojë për më shumë kohë.

Mos u fokusoni te:

“Fëmija i shoqes ha gjithçka.”

Shikoni zhvillimin dhe zakonet e fëmijës tuaj.

24. A duhet fëmija ta përfundojë gjithë pjatën?

Jo domosdoshmërisht.

Pjata e përgatitur nga prindi nuk është një matje perfekte e sasisë që fëmija ka nevojë në atë moment.

Filloni me porcione të vogla dhe lëreni të kërkojë më shumë nëse dëshiron.

25. Çfarë mund të bëni kur refuzon darkën?

Nëse fëmija refuzon darkën, përpiquni të mos e ktheni situatën në konflikt.

Mund ta lini të zgjedhë nga elementet që janë tashmë në tavolinë.

Nëse nuk ha, ndiqni rutinën normale të familjes.

Rregullat rreth vakteve duhet të jenë të përshtatshme për moshën dhe situatën e fëmijës.

Nëse keni shqetësim se po ha shumë pak, diskutoni me pediatrin.

26. Ushqimet e ndërmjetme kanë rëndësi

Nëse fëmija merr shumë ushqime ose pije kalorike pak para vaktit, mund të mos jetë i uritur.

Për këtë arsye, shikoni gjithë rutinën e ditës, jo vetëm drekën ose darkën.

27. Uji dhe pijet

Edhe pijet mund të ndikojnë në oreks.

Një fëmijë që mbushet me shumë lëngje afër vaktit mund të ketë më pak interes për ushqim.

Nevojat ndryshojnë sipas moshës, ndaj për udhëzime specifike mbi qumështin, ujin dhe pijet e tjera, ndiqni rekomandimet e pediatrit.

28. Nëse fëmija ha me dado

Nëse një dado kujdeset për fëmijën gjatë vakteve, është shumë e rëndësishme që të ketë udhëzime të qarta.

Tregojini:

• çfarë ha fëmija;

• çfarë duhet shmangur;

• alergjitë;

• orarin e vakteve;

• mënyrën e përgatitjes;

• çfarë të bëjë nëse fëmija refuzon.

Mos i kërkoni dados ta detyrojë fëmijën të përfundojë çdo ushqim.

Është më mirë që prindi dhe dadoja të ndjekin një qasje të ngjashme.

29. Kujdes me alergjitë

Nëse fëmija ka alergji ushqimore të njohura, dadoja dhe personat e tjerë që kujdesen për të duhet ta dinë qartë.

Informacioni duhet të përfshijë:

• ushqimin që duhet shmangur;

• produktet ku mund të gjendet;

• çfarë duhet bërë në rast reagimi;

• kë duhet kontaktuar.

Për udhëzime individuale ndiqni planin e dhënë nga profesionisti shëndetësor.

30. Siguria e ushqimit sipas moshës

Tek fëmijët shumë të vegjël, mënyra se si përgatitet dhe pritet ushqimi është shumë e rëndësishme.

Disa ushqime mund të paraqesin rrezik mbytjeje nëse ofrohen në formë të papërshtatshme.

Prandaj, sigurohuni që ushqimi të jetë i përgatitur sipas moshës dhe zhvillimit të fëmijës.

Fëmija duhet të mbikëqyret gjatë ngrënies.

Nëse nuk jeni të sigurt për një ushqim specifik, kërkoni këshillë profesionale.

Kur duhet të kërkoni ndihmë?

Refuzimi i një vakti ose një periudhë e shkurtër me oreks më të ulët mund të ndodhë.

Por duhet të kontaktoni pediatrin ose profesionistin përkatës nëse keni shqetësime rreth:

• rritjes;

• humbjes së peshës;

• hidratimit;

• vështirësive me përtypjen;

• vështirësive me gëlltitjen;

• refuzimit të vazhdueshëm të shumicës së ushqimeve;

• reaksioneve pas ushqimit;

• gjendjes së përgjithshme të fëmijës.

Nëse fëmija ka vështirësi në frymëmarrje ose shenja të një reaksioni serioz pas ushqimit, kërkoni ndihmë urgjente.

10 gjëra që mund të provoni

Nëse fëmija po kalon një periudhë kur nuk dëshiron të hajë, mund të provoni:

1. Mbani një rutinë të vakteve.

2. Ofroni sasi të vogla.

3. Mos e detyroni.

4. Ofroni përsëri ushqimet e reja.

5. Vendosni ushqime të reja pranë ushqimeve të njohura.

6. Hani së bashku.

7. Kufizoni shpërqendrimet.

8. Jepni dy zgjedhje të thjeshta.

9. Lejojeni të eksplorojë ushqimin.

10. Ruani qetësinë gjatë vakteve.

Mos synoni perfeksionin

Jo çdo vakt do të jetë ideal.

Disa ditë fëmija mund të hajë shumë mirë.

Ditë të tjera pothuajse asgjë nga ajo që prisnit.

Në vend që ta matni suksesin me një pjatë bosh, mendoni për zakonet që po ndërtoni.

A po uleni në tavolinë?

A po ofroni ushqime të ndryshme?

A po shmangni presionin?

A po i jepni fëmijës mundësi të provojë?

Këto janë pjesë të rëndësishme të procesit.

Si mund t’ju ndihmojë NanoCare?

Nëse kërkoni dado për një foshnjë ose fëmijë të vogël, ushqimi është një nga temat që duhet të diskutoni para fillimit të kujdesit.

Mund ta pyesni kandidaten:

• A ka eksperiencë me ushqimin e fëmijëve të vegjël?

• Si vepron kur fëmija refuzon ushqimin?

• A mund të ndjekë një rutinë të përcaktuar nga prindi?

• A ka eksperiencë me alergji ose kufizime ushqimore?

Përmes NanoCare mund të eksploroni profile dhe të diskutoni drejtpërdrejt me dadon rreth rutinës dhe nevojave të fëmijës tuaj.

Përfundim

Kur fëmija nuk dëshiron të hajë, reagimi i parë i prindit shpesh është shqetësimi.

Por një vakt i refuzuar nuk do të thotë domosdoshmërisht që ka diçka që nuk shkon.

Përpiquni ta mbani rutinën të qetë.

Ofroni ushqimin pa presion.

Respektoni sinjalet e ngopjes.

Vazhdoni t’i prezantoni ushqime të ndryshme.

Dhe mos harroni se zakonet e të ushqyerit ndërtohen gradualisht.

Nëse refuzimi është i vazhdueshëm, shoqërohet me simptoma të tjera ose ju shqetëson zhvillimi dhe rritja e fëmijës, kërkoni këshillën e pediatrit.

Po kërkoni një dado për fëmijën tuaj?

Eksploroni profilet në NanoCare dhe gjeni persona që mund të ndjekin rutinën, ushqimin dhe nevojat e familjes suaj.