Si ta ndihmoni fëmijën të ndahet më lehtë nga prindi?

Për shumë prindër, një nga momentet më të vështira është hera e parë kur duhet ta lënë fëmijën me dikë tjetër.

Mund të jetë:

• dita e parë me një dado;

• dita e parë në çerdhe;

• qëndrimi me gjyshërit;

• rikthimi i prindit në punë;

• një dalje e shkurtër gjatë mbrëmjes.

Edhe kur prindi e di se fëmija është në duar të sigurta, ndarja mund të jetë emocionale.

Fëmija mund:

• të qajë;

• të kapet pas prindit;

• të mos dëshirojë të largohet;

• të bëhet nervoz;

• të kërkojë vazhdimisht mamin ose babin.

Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se diçka nuk është në rregull.

Në shumë raste, është një reagim normal ndaj ndarjes dhe ndryshimit.

Qëllimi nuk është që fëmija të mos mërzitet kurrë.

Qëllimi është ta ndihmoni të kuptojë gradualisht se prindi largohet, por kthehet përsëri.

Pse fëmijët e kanë të vështirë ndarjen?

Fëmijët e vegjël krijojnë lidhje të forta me personat që kujdesen për ta çdo ditë.

Prindi është:

• zëri i njohur;

• fytyra e njohur;

• personi që e ushqen;

• personi që e qetëson;

• personi që e vendos në gjumë.

Kur ky person largohet, fëmija mund të ndihet i pasigurt.

Sidomos kur ende nuk e kupton plotësisht konceptin:

“Mami po largohet, por do të kthehet.”

Kjo kuptohet gradualisht.

Ankthi i ndarjes është i zakonshëm

Shumë fëmijë kalojnë periudha kur reagojnë më fort ndaj ndarjes nga prindi.

Mund të ndodhë edhe te një fëmijë që më parë qëndronte pa problem me persona të tjerë.

Zhvillimi nuk është gjithmonë linear.

Mund të ketë javë kur ndarja është e lehtë dhe periudha kur bëhet përsëri më e vështirë.

Kjo është arsyeja pse durimi dhe rutina janë shumë të rëndësishme.

1. Filloni gradualisht

Nëse është e mundur, mos e bëni takimin e parë me dadon një ditë të plotë.

Mund të filloni me:

• 30 minuta;

• një orë;

• dy orë.

Kjo i jep fëmijës mundësi ta njohë personin e ri pa përjetuar menjëherë një ndarje të gjatë.

Në fillim, prindi mund të jetë prezent për pak kohë.

Pastaj mund të largohet për një periudhë të shkurtër.

Me kohë, kohëzgjatja mund të rritet.

2. Lejojeni fëmijën ta njohë dadon para ndarjes

Një person i panjohur mund ta bëjë ndarjen edhe më të vështirë.

Nëse keni mundësi, organizoni një takim para ditës së parë.

Prindi, fëmija dhe dadoja mund të kalojnë pak kohë së bashku.

Mund të:

• luajnë;

• lexojnë një libër;

• dalin për një shëtitje;

• hanë një vakt të vogël së bashku.

Kështu, kur prindi largohet për herë të parë, dadoja nuk është më një person krejtësisht i panjohur.

3. Mos u largoni fshehurazi

Kur fëmija është i zënë me lodra, mund të duket më e lehtë të largoheni pa ju parë.

Kjo mund ta shmangë të qarën në momentin e largimit.

Por fëmija mund të kuptojë papritur se prindi është zhdukur.

Kjo mund ta bëjë më të pasigurt herën tjetër.

Është më mirë të krijoni një përshëndetje të shkurtër dhe të qartë.

Për shembull:

“Mami po shkon në punë. Ti do të rrish me Anën. Do të kthehem pasdite.”

Fëmija mund të qajë.

Por mesazhi është i qartë.

4. Mbajeni largimin të shkurtër

Një gabim i zakonshëm është ta zgjasni përshëndetjen shumë.

Një përqafim.

Edhe një puthje.

Edhe një përqafim.

Pastaj kthim te dera.

Pastaj edhe një shpjegim.

Kjo mund ta bëjë ndarjen më të vështirë.

Pasi të keni thënë mirupafshim, përpiquni të largoheni me qetësi.

Fëmija mund të mërzitet, por një rutinë e qartë është më e parashikueshme.

5. Mos premtoni që “nuk do të iki”

Nëse e dini që duhet të largoheni, mos i thoni fëmijës:

“Nuk po iki.”

Kjo mund të qetësojë situatën për një moment, por pastaj ju duhet të largoheni gjithsesi.

Më mirë përdorni një gjuhë të thjeshtë dhe të sinqertë.

“Mami do të dalë pak dhe do të kthehet.”

Edhe nëse fëmija nuk e kupton plotësisht kohën, ai gradualisht mëson modelin.

6. Krijoni një ritual të njëjtë largimi

Një ritual mund ta bëjë ndarjen më të parashikueshme.

Për shembull:

• përqafim;

• puthje;

• “mirupafshim”;

• një fjali e njëjtë;

• largim.

Mund të jetë:

“Mami po shkon dhe gjithmonë kthehet.”

Ose:

“Kalofsh mirë. Shihemi pasdite.”

Nuk ka rëndësi fjalia e saktë.

Rëndësi ka përsëritja.

7. Tregojini kur do të ktheheni në mënyrë që ai e kupton

Një fëmijë i vogël nuk e kupton:

“Do të kthehem në orën 17:00.”

Por mund ta kuptojë më mirë:

“Do të kthehem pasi të flesh.”

ose:

“Do të kthehem pas drekës.”

Përdorni pika të rutinës që fëmija i njeh.

8. Mbani rutinën sa më të njëjtë

Ndryshimi i kujdestarit është tashmë një ndryshim i madh.

Prandaj, përpiquni që pjesët e tjera të ditës të mbeten sa më të njohura.

Për shembull:

• i njëjti mëngjes;

• i njëjti orar gjumi;

• e njëjta lodër;

• i njëjti libër;

• të njëjtat rituale.

Njohja krijon siguri.

9. Një objekt i njohur mund të ndihmojë

Disa fëmijë qetësohen kur kanë diçka që e lidhin me shtëpinë ose prindin.

Mund të jetë:

• lodra e preferuar;

• batanije e përshtatshme për moshën;

• një libër;

• një objekt tjetër i sigurt.

Për foshnjat, ndiqni gjithmonë udhëzimet e gjumit të sigurt dhe mos vendosni objekte të papërshtatshme në hapësirën e gjumit.

10. Jepini dados informacionet që i duhen

Sa më mirë ta njohë dadoja rutinën e fëmijës, aq më lehtë mund ta ndihmojë gjatë ndarjes.

Tregojini:

• çfarë e qetëson;

• cilat lodra i pëlqejnë;

• kur ha;

• kur fle;

• cilat këngë i pëlqejnë;

• cilat aktivitete e shpërqendrojnë pozitivisht;

• si reagoni zakonisht kur qan.

Kjo e ndihmon dadon të vazhdojë një rutinë të njohur.

11. Mos prisni që fëmija të ndalojë së qari menjëherë

Fëmija mund të qajë sapo largoheni.

Kjo nuk do të thotë automatikisht që do të qajë gjatë gjithë kohës.

Shumë fëmijë qetësohen pak pasi prindi largohet dhe fillojnë të angazhohen me:

• lodra;

• libra;

• ushqim;

• aktivitet;

• personin që kujdeset për ta.

Mund të bini dakord me dadon që t’ju dërgojë një mesazh të shkurtër pasi fëmija të jetë qetësuar.

12. Mos telefononi çdo disa minuta

Është normale që prindi të jetë i shqetësuar.

Por nëse telefoni bie vazhdimisht, kjo mund ta bëjë më të vështirë që dadoja të fokusohet te fëmija.

Para se të largoheni, diskutoni:

• kur dëshironi një përditësim;

• në cilat situata duhet t’ju kontaktojë menjëherë;

• sa shpesh dëshironi mesazhe.

Kjo mund ta ulë ankthin edhe për prindin.

13. Kontrolloni emocionet tuaja gjatë largimit

Fëmijët e vegjël janë shumë të ndjeshëm ndaj tonit dhe sjelljes së prindit.

Nëse largoheni shumë të tensionuar dhe vazhdimisht thoni:

“Më vjen shumë keq që po të lë.”

fëmija mund ta perceptojë situatën si diçka për t’u shqetësuar.

Mund të jeni emocionalë, por përpiquni që mesazhi që i jepni fëmijës të jetë i qetë:

“Je mirë. Do të rrish me dadon dhe unë do të kthehem.”

14. Mos e fajësoni veten nëse fëmija qan

Të qarit gjatë ndarjes nuk do të thotë që po e dëmtoni fëmijën duke shkuar në punë, në takim apo në një angazhim tjetër.

Ai po shpreh emocionin e tij.

Ju mund ta pranoni këtë emocion pa e ndryshuar gjithmonë vendimin.

“E di që je i mërzitur. Mami duhet të shkojë dhe do të kthehet.”

Kjo është e ndryshme nga të përpiqeni ta bindni që nuk duhet të ndihet keq.

15. Emërtoni emocionet

Për fëmijët pak më të mëdhenj, mund të përdorni fjalë për atë që po ndodh.

“Je i mërzitur sepse mami po largohet.”

“Po të mungon babi.”

“E di që do të doje të qëndroja.”

Kjo e ndihmon fëmijën gradualisht të lidhë ndjenjat me fjalët.

Nuk do ta ndalojë gjithmonë të qarën, por është pjesë e zhvillimit emocional.

16. Mos e ndëshkoni për të qarën

Fëmija nuk duhet të turpërohet sepse e ka të vështirë ndarjen.

Shmangni fjali si:

“Mos u bëj bebe.”

“Fëmijët e mëdhenj nuk qajnë.”

“Nuk ke pse qan.”

Në vend të kësaj, pranoni emocionin, por mbani kufirin.

“E di që është e vështirë. Tani do të rrish me dadon dhe unë do të kthehem.”

17. Mos bëni largime shumë të gjata në fillim nëse nuk është e nevojshme

Nëse fëmija nuk ka qëndruar asnjëherë pa prind, mund të jetë më e lehtë të filloni gradualisht.

Për shembull:

Dita 1: një orë.

Dita 2: dy orë.

Dita 3: deri pas drekës.

Kjo nuk është gjithmonë e mundur, sidomos kur prindi duhet të kthehet në punë.

Por kur keni fleksibilitet, tranzicioni gradual mund të ndihmojë.

18. Praktikoni ndarje të vogla në shtëpi

Mund të praktikoni konceptin e largimit dhe kthimit përmes situatave të vogla.

Për shembull:

“Po shkoj në kuzhinë dhe po kthehem.”

Pastaj kthehuni.

Ose përmes lojës:

fshihuni shkurt pas një dere dhe kthehuni.

Kjo nuk eliminon ankthin e ndarjes, por mund ta ndihmojë fëmijën të përjetojë vazhdimisht modelin:

Personi largohet → personi kthehet.

19. Loja “ku-ku” ka më shumë vlerë sesa duket

Një lojë shumë e thjeshtë si “ku-ku” i ndihmon foshnjat të përjetojnë idenë se diçka mund të zhduket nga shikimi dhe të rikthehet.

Mbuloni fytyrën.

Pastaj shfaqeni përsëri.

“Ku është mami?”

“Ja ku është!”

Është lojë e thjeshtë, por lidhet me zhvillimin e kuptimit të vazhdimësisë së objekteve dhe personave.

20. Mos ndryshoni dado shumë shpesh pa nevojë

Për fëmijët e vegjël, njohja dhe përsëritja mund të ndihmojnë shumë.

Nëse çdo herë që prindi largohet vjen një person krejt tjetër, përshtatja mund të jetë më e vështirë.

Kur është e mundur, një dado e rregullt mund të krijojë:

• njohje;

• rutinë;

• besim;

• mënyra të njohura komunikimi.

Me kalimin e kohës, fëmija e kupton që edhe ky person është pjesë e ambientit të tij të sigurt.

21. Jepini kohë marrëdhënies me dadon

Besimi nuk krijohet gjithmonë ditën e parë.

Fëmija duhet të mësojë se:

• dadoja i përgjigjet kur qan;

• i jep ushqim;

• luan me të;

• e qetëson;

• respekton rutinën.

Këto eksperienca të përsëritura e ndërtojnë marrëdhënien.

Mos prisni që një fëmijë i ndrojtur të lidhet menjëherë me një person të ri.

22. Krijoni një aktivitet menjëherë pas largimit

Mund të ndihmojë që dadoja të ketë gati një aktivitet të njohur.

Për shembull:

• libri i preferuar;

• lodra;

• vizatimi;

• mëngjesi;

• shëtitja.

Kjo nuk do të thotë të injorohet emocioni i fëmijës.

Por pasi prindi largohet, një aktivitet mund ta ndihmojë të kalojë vëmendjen gradualisht te diçka tjetër.

23. Çfarë të bëni kur ktheheni?

Kur ktheheni, përshëndeteni fëmijën me ngrohtësi.

Nuk ka nevojë të bëni një dramë të madhe për largimin.

Mund të thoni:

“U ktheva, siç të thashë.”

Kjo përforcon modelin që po përpiqeni t’i mësoni:

Prindi largohet dhe kthehet.

24. Mos e merrni personalisht nëse fëmija nuk reagon si prisnit

Ndonjëherë prindi pret që fëmija të vrapojë drejt tij kur kthehet.

Por fëmija mund:

• të vazhdojë të luajë;

• të duket i zemëruar;

• të qajë;

• të mos reagojë menjëherë.

Edhe këto mund të jenë mënyra të përpunimit të ndarjes.

Jepini pak kohë.

25. Nëse fëmija qan edhe pas disa javësh

Disa fëmijë kanë nevojë për më shumë kohë.

Por është mirë të shikoni situatën në tërësi.

Pyesni:

• A qetësohet pasi largohem?

• A luan gjatë ditës?

• A ha?

• A fle?

• A ka krijuar raport me dadon?

• A duket mirë kur kthehem?

Nëse fëmija është i shqetësuar gjatë gjithë kohës, jo vetëm në momentin e largimit, mund të jetë e dobishme të analizoni më thellë situatën.

26. Kur fëmija fillon çerdhen

Shumë nga të njëjtat parime vlejnë edhe për çerdhen.

Mund të ndihmojë:

• vizita paraprake;

• rutinë e njëjtë e mëngjesit;

• përshëndetje e shkurtër;

• personel i njohur;

• një objekt i lejuar dhe i sigurt nga shtëpia.

Pyetni çerdhen si e menaxhojnë periudhën e adaptimit.

27. Ndarja pas pushimeve mund të bëhet përsëri e vështirë

Edhe pasi fëmija është mësuar me dadon, mund të ketë përsëri të qara pas:

• pushimeve;

• sëmundjes;

• disa javëve në shtëpi;

• një ndryshimi në rutinë.

Kjo nuk do të thotë që gjithë progresi ka humbur.

Rikthehuni te rituali i zakonshëm dhe jepini pak kohë.

28. Ndryshimet e mëdha mund të ndikojnë

Fëmija mund ta ketë më të vështirë ndarjen nëse po ndodhin disa ndryshime njëkohësisht.

Për shembull:

• shtëpi e re;

• ardhja e një bebeje të re;

• çerdhe e re;

• dado e re;

• ndryshim i rutinës.

Kur është e mundur, përpiquni të mos bëni shumë tranzicione të mëdha në të njëjtën periudhë.

29. Fëmijët e ndryshëm kanë temperamente të ndryshme

Një fëmijë mund të thotë mirupafshim pas dy ditësh pa problem.

Një tjetër mund të ketë nevojë për disa javë.

Kjo nuk do të thotë se njëri është “më i mirë” apo “më i pavarur”.

Temperamenti është i ndryshëm.

Shmangni krahasimin me:

• vëllain;

• motrën;

• fëmijët e miqve;

• fëmijët e tjerë në çerdhe.

Fokusohuni te progresi i fëmijës tuaj.

Kur duhet të kërkoni këshillë profesionale?

Një nivel ankthi gjatë ndarjes mund të jetë pjesë normale e zhvillimit.

Megjithatë, nëse shqetësimi është shumë intensiv, vazhdon për një periudhë të gjatë, ndikon dukshëm në gjumin, ushqimin ose aktivitetet e përditshme, ose ju shqetëson sjellja e fëmijës, diskutoni me pediatrin ose një profesionist të zhvillimit të fëmijës.

Çdo fëmijë dhe situatë familjare është e ndryshme.

Një rutinë e thjeshtë për ditën e parë me dado

Mund ta organizoni kështu:

1. Dadoja vjen pak më herët.

Lejojeni fëmijën të luajë me të ndërsa ju jeni prezent.

2. Tregoni rutinën.

Ushqimi, gjumi, lodrat dhe kontaktet.

3. Filloni një aktivitet.

Libër, lojë ose diçka që fëmija e pëlqen.

4. Thoni mirupafshim.

Shkurt dhe qartë.

5. Largohuni.

Mos u ktheni disa herë te dera.

6. Merrni një përditësim.

Për shembull pas 20–30 minutash, sipas marrëveshjes.

7. Kur të ktheheni, përshëndeteni qetë.

Tregojini se jeni kthyer siç kishit thënë.

Si mund t’ju ndihmojë NanoCare?

Gjetja e një personi të njëjtë dhe të përshtatshëm për kujdes të rregullt mund ta bëjë tranzicionin më të lehtë për fëmijën.

Përmes NanoCare mund të eksploroni profile të personave që ofrojnë kujdes për fëmijë dhe të diskutoni paraprakisht rreth:

• eksperiencës me fëmijë të vegjël;

• mënyrës së adaptimit;

• rutinës;

• komunikimit;

• lojës;

• kujdesit gjatë ndarjes nga prindi.

Nëse po kërkoni bashkëpunim të rregullt, mund të jetë e dobishme që fëmija të krijojë gradualisht një marrëdhënie me të njëjtën dado.

Përfundim

Ndarja nga prindi është një proces.

Jo çdo fëmijë do ta përballojë në të njëjtën mënyrë.

Disa përshtaten shpejt.

Të tjerëve u duhet më shumë kohë.

Më e rëndësishmja është të krijoni një model të qëndrueshëm:

• tregojini se po largoheni;

• mos u largoni fshehurazi;

• mbajeni përshëndetjen të shkurtër;

• përdorni të njëjtën rutinë;

• lejojeni të krijojë marrëdhënie me kujdestarin;

• kthehuni kur keni premtuar.

Me kalimin e kohës, fëmija fillon të përjetojë të njëjtin model përsëri dhe përsëri:

Prindi largohet, unë jam i sigurt dhe prindi kthehet përsëri.

Ky proces kërkon kohë, durim dhe shumë konsistencë.

Po kërkoni një dado për fëmijën tuaj?

Eksploroni profilet në NanoCare dhe gjeni persona që mund të përshtaten me rutinën, moshën dhe nevojat e familjes suaj.